Natuurvriendelijk isoleren
Wist u dat in uw spouwmuren en daken ook mussen, gierzwaluwen en vleermuizen kunnen wonen? Dit zijn beschermde dieren waar we goed voor willen zorgen. Lees hieronder op welke manier u dat kan doen als u gaat verbouwen of isoleren.
Verbouwen of isoleren? Houd rekening met beschermende dieren
Gaat u verbouwen of isoleren als inwoner of ondernemer? Het is verboden om beschermde dieren te doden en te verstoren of hun nesten te beschadigen. Dit staat in de Omgevingswet. Deze wet beschermt ook dieren die in gebouwen leven. Bij verbouwingen is het daarom verplicht ecologisch onderzoek te doen en bij de aanwezigheid van dieren een vergunning aan te vragen. Een ecologisch onderzoek is een onderzoek naar dieren in de natuur.
De gemeente heeft binnen de bebouwde kom al een ecologisch onderzoek gedaan en hiervoor een vergunning verkregen. Dit noemen we een Soortenmanagementplan (SMP). Daar kunt u als inwoner gebruik van maken. Lees hieronder meer hoe dit werkt.
1. Mogelijkheden
Voor het beschermen van dieren tijdens en na verduurzamings- of (ver)bouwmaatregelen zijn 2 mogelijkheden:
Optie 1 | Soortenmanagementplan: binnen het onderzoeksgebied (bebouwde kom)
Dan is het gelukkig vaak niet meer nodig om een onderzoek te laten doen of een vergunning aan te vragen. De gemeente heeft namelijk al onderzocht waar deze dieren leven. Ook heeft de gemeente gekeken hoe we hiermee rekening kunnen houden bij het verduurzamen en verbouwen van woningen en andere gebouwen.
Het kan zijn dat u wel maatregelen moet nemen om sommige diersoorten te beschermen. Deze optie is sneller dan optie 2. De kosten kunnen verschillen. Meestal zijn de kosten niet hoger dan € 1.000,-. Dit ligt aan de diersoorten die zijn gevonden. U krijgt de vergunning op basis van onderzoek dat de gemeente al heeft gedaan.
Optie 2 | Quickscan: buiten het onderzoeksgebied (buiten bebouwde kom)
Dan kunt u geen gebruik maken van het SMP. U moet volgens de Omgevingswet een natuurtoets laten uitvoeren. Een ecoloog moet dan onderzoek doen om te kijken welke maatregelen nodig zijn om diersoorten te beschermen. Dit doet u op eigen kosten. Het onderzoek duurt vaak langer dan optie 1. Soms kan het 1,5 jaar duren. Ook is het vaak duurder. De kosten kunnen oplopen tot € 5.000,- of hoger. Het soort maatregelen ligt aan de diersoorten die worden gevonden.
2. Optie 1:
U kunt gebruikmaken van deze optie als:
• De werkzaamheden die u wilt uitvoeren onder het SMP vallen. In de tabel 'Ingrepen die onder het SMP vallen' vindt u een overzicht van werkzaamheden.
• Uw adres binnen het gebied valt waar de gemeente onderzoek heeft laten doen. U kunt zien of uw woning binnen het onderzoeksgebied valt op: SMP-gebiedskaart. Alle adressen binnen de rode lijn vallen in het onderzoeksgebied, behalve de oranje gemarkeerde adressen. De gemeente laat het onderzoeksgebied regelmatig onderzoeken. Zo weten we waar er huismussen, gierzwaluwen en/ of vleermuizen in het gebied zijn.
Twijfelt u of u gebruik kunt maken van het SMP, neem dan contact op: contactformulier. Valt uw woning buiten het onderzoeksgebied? Of vallen de werkzaamheden die u wilt uitvoeren niet binnen het SMP? Lees dan verder bij Quickscan: buiten het onderzoeksgebied.
2.2.1. Aanvraag SMP-vergunning
Als inwoner kunt u aanvraag doen op de deze manieren:
- U heeft een omgevingsvergunning nodig voor bouw- of sloopwerkzaamheden
U kunt op vergunningcheck (Deze link gaat naar een externe website) controleren of u een omgevingsvergunning moet aanvragen. Formulier aanvraag gebruik SMP-vergunning (Deze link gaat naar een externe website). Dit formulier kunt u ingevuld toevoegen bij de omgevingsvergunning aanvraag. Bij de aanvraag voor een omgevingsvergunning valt dit onder flora en fauna-activiteit. - U heeft geen omgevingsvergunning nodig
Als u voor uw werkzaamheden geen omgevingsvergunning nodig heeft, vraag dan of u gebruik kunt maken van de SMP-vergunning. Vul het online formulier soortenmanagementplan (Deze link gaat naar een externe website) in. Doe dit voordat de werkzaamheden starten. U krijgt binnen 4 weken een reactie op uw aanvraag.
U kunt starten met uw werkzaamheden als u toestemming heeft gekregen om gebruik te maken van het SMP.
LET OP: U moet zicht wel houden aan de voorwaarden die in het bijgevoegde werkprotocol zijn opgenomen.
2.2.2 Particulier initiatief
Particuliere initiatieven die maximaal 10 woningen (ver)bouwen of verduurzamen kunnen toestemming vragen om gebruik te maken van de SMP-vergunning. Denk bijvoorbeeld aan een VvE met maximaal 10 appartementen. Een aanvraag doen kan via het juiste formulier onder de paragraaf: Aanvraag SMP-vergunning. Gaat het om meer dan 10 woningen? Dan wordt uw project beschouwd als een commercieel project.
2.2.3 Commercieel project
Vertegenwoordigt u een commercieel project van een projectontwikkelaar, vastgoedorganisatie of andere marktpartij? Of verbouwt u een bedrijfspand? Dan moet u een ecoloog inschakelen om een 'maatwerkprotocol' te maken. In het maatwerkprotocol staat welke maatregelen u wilt nemen om te voldoen aan de regels van het SMP (PDF, 4.1 MB). De ecoloog weet hoe het protocol opgesteld moet worden. Het maatwerkprotocol moet samen met het formulier: aanvraag SMP-vergunning worden ingediend bij de gemeente. U krijgt binnen 4 weken een reactie op uw aanvraag.
2.2.4 Het (Maat)werkprotocol
In een werkprotocol staan maatregelen die u moet nemen om diersoorten te beschermen. Bij verschillende maatregelen is het verplicht om een ecoloog in te schakelen. Dit staat dan duidelijk vermeld.
Particulieren ontvangen een werkprotocol van de gemeente. Voor een commercieel project beoordeeld de gemeente of het werkprotocol voldoet aan de eisen van het SMP.
2.2.5 Maatregelen
In het werkprotocol staan maatregelen die betrekking hebben op de volgende zaken:
- Het verstoren of doden van dieren zoveel mogelijk voorkomen.
Deze maatregelen gaan over het diervrij maken van een object en het voorkomen dat ze terugkomen. Er moet rekening mee worden gehouden dat deze maatregelen alleen uitgevoerd mogen worden volgens de natuurkalender. Deze maatregelen zijn dan ook belangrijk bij de planning van uw project. - Gedragsmaatregelen
Dit zijn maatregelen die genomen moeten worden om verstoringen tijden het uitvoeren van het werk te voorkomen. - Compensatie en Mitigatie
Op welke wijze zorg ik ervoor dat er in de nieuwe situatie weer ruimte is voor de diersoorten om zich te kunnen vestigen. - Registratie
Hierin staat wat ik moet registreren en rapporteren naar de gemeente.
Als een maatregel alleen onder de begeleiding van een ecoloog uitgevoerd mag worden staat dat duidelijk vermeld. Ingrepen die onder het SMP vallen, staan vermeld in onderstaande tabel:
TABEL INVOEGEN
Bij isoleren Bij verbouwen
Spouwmuurisolatie Herontwikkeling (sloop)
Binnendakisolatie Vervangen of herstellen van dakpannen
Buitendaksisolatie Vervangen of herstellen van dakgoten, boeiboorden, gevelbetimmering en/of windveer
Isoleren van borstweringen Vervangen of herstellen van kozijnen
Het aanbrengen van isolatiewanden aan de binnen- en buitenzijde van de muur Vervangen of slopen van een bakstenen schoorsteen
Het plaatsen van zonnepanelen (mag over het volledige dakoppervlak mits verblijfplaatsen blijven behouden en toegankelijk blijven). Vervangen of herstellen van loodslabben
Vervangen of plaatsen van dakkapel of dakraam. Kleine ingrepen aan het dak zonder aantasting van de onderste 4 dakpanrijen geteld vanuit de goot, minstens 4 dakpannen vanuit beide zijden van de woning (zowel bij hoek- als rijtjeswoning) en minstens 2 rijen dakpannen vanuit de nok.
Plaatsen van een opbouw (> 50% dakoppervlak)
Plaatsen van een aan- of uitbouw
3. Optie 2:
Als uw grond buiten het onderzoeksgebied valt, dan laat u op eigen kosten onderzoek doen door een ecoloog. Dit is onder andere verplicht voor alle ingrepen die onder het SMP vallen. Ook als hier geen omgevingsvergunning voor nodig is. Dit onderzoek heet een quick scan. Op die manier weet u welke maatregelen nodig zijn om diersoorten te beschermen. De hoogte van de kosten verschilt per situatie. De kosten kunnen oplopen tot € 5.000,- en mogelijk meer. Het onderzoek kan anderhalf jaar duren. In de praktijk blijkt in de meeste gevallen dat u nader onderzoek moet laten uitvoeren.
Gaat u bebouwen op een niet onderhouden stuk groen of braakliggende terrein? Ook dan is onderzoek door een ecoloog nodig.
3.1.1. Toets door gemeente
U kunt via de vergunningcheck controleren of u een omgevingsvergunning moet aanvragen. Is een omgevingsvergunning nodig? Voeg dan bij uw aanvraag de quick scan en het eventueel aanvullend onderzoek toe. De gemeente beoordeelt de onderzoeken.
Geen omgevingsvergunning nodig? In dat geval laat u zelf de quick scan en eventueel verder onderzoek uitvoeren. U heeft een vergunning voor flora en fauna-activiteit nodig als er beschermde diersoorten zijn gevonden. U kunt deze vergunning aanvragen via het Omgevingsloket.