De dag dat het gemeentehuis ‘offline’ ging - Column burgemeester

De brand

Het begon met een brand, kilometers verderop in het NorthC-datacenter in Almere. Terwijl de brandweer de vlammen doofde, viel bij ons de boel op zwart. Niet een cyberaanval of datalek, maar een brand zorgde ervoor dat we simpelweg geen toegang hadden tot onze IT-systemen. Hoewel we al snel hoorden dat er geen informatie verloren was, leidde het ontbreken van datatoegang tot ongemak voor onze dienstverlening.

Geen dataschade

Gelukkig geen dataschade en lag er niets op straat. Maar de toegang was weg. En dan ben je nergens!
Binnen een dag waren de meeste applicaties weer bereikbaar, maar de echte uitdaging zat in de details: de streng beveiligde verbinding voor paspoorten en rijbewijzen bleef bijvoorbeeld op rood staan.
‘Een paspoort is geen primaire levensbehoefte’ hoor ik u denken. Maar leg dat maar eens uit aan de inwoner die de droomreis naar het buitenland ziet vervliegen of aan de chauffeur die de weg niet op mag vanwege een verlopen rijbewijs. Het begrip was over het algemeen groot, maar de frustratie in de hal van het gemeentehuis soms ook voelbaar.

Wake up call

Deze storing was een ‘wake-up call’ met een bescheiden omvang. Het raakte ‘slechts’ de gemeentelijke dienstverlening. Maar het zet je wel aan het denken over de totale digitalisering van ons bestaan. Ik kan me de impact van een bredere Internet-, ICT- of zelfs energiestoring op ons dagelijks leven bijna niet voorstellen.

De digitalisering heeft ons ongekende efficiëntie, maar ook enorme afhankelijkheid en kwetsbaarheid gebracht. Zonder internet stopt de handel, stokt de zorg en valt de logistiek van onze energie- en watervoorziening simpelweg stil. En wat als ook de stroom uitvalt?

Ook individueel zijn we veel afhankelijker dan we toegeven. Onze vriendschappen onderhouden we op Facebook en LinkedIn, onze herinneringen staan in de cloud en ons richtingsgevoel zit in een navigatiesysteem. Velen van ons kunnen geen kaart meer lezen en geen maaltijd koken zonder onlinehulp.

Gratis advies

Kortom: deze storing duurde uiteindelijk maar kort, maar de les blijft hangen: digitale systemen zijn pas echt betrouwbaar als we ook voorbereid zijn op het moment dat ze uitvallen. Veerkracht is misschien wel de belangrijkste investering voor de komende jaren.
En wat betreft uw eigen digitale weerbaarheid? Een gratis advies van uw burgemeester: wacht niet met het verlengen van dat rijbewijs tot vlak voor uw vakantie. Want zelfs in een digitale wereld blijft een storing verrassend ouderwets voelbaar.

Caroline van den Elsen, burgemeester