Nieuwjaarstoespraak 2026 burgemeester Van den Elsen

Als ik terugkijk op 2025, zie ik een jaar waarin weer veel is gebeurd. Onze gemeente liet opnieuw zien waar onze kracht ligt: in samen doen, samen zorgen en samen beleven. We zijn een gemeente waar mensen elkaar kennen, groeten en helpen. Dat is geen vanzelfsprekendheid; die verbondenheid is onze grootste rijkdom. Dat is iets om trots op te zijn. Met die kracht willen we 2026 ingaan. Want juist in een veranderende wereld is het gemeenschappelijke “wij” belangrijker dan ooit.

Reis Bolivia en Peru

Afgelopen zomer had ik het voorrecht om samen met Theo een reis door Boliva en Peru te mogen maken. Een geweldige ervaring! Deze Zuid-Amerikaanse landen verschillen in vrijwel alles van ons land: economie, geografie, sociale ontwikkeling, natuur en cultuur. De natuur in Bolivia en Peru is spectaculair, op veel plaatsen nog ongerept en vormt een schril contrast met ons vlakke, gecultiveerde landschap. De landen kennen een gastvrije cultuur met levendige tradities. Zaken om jaloers op te zijn. Maar er is ook sprake van een enorme inkomensongelijkheid, veel mensen leven in armoede en de kwaliteit van de gezondheidszorg, openbare ruimte en de beschikbaarheid van onderwijs laat zwaar te wensen over. Hoewel beide landen democratische republieken zijn, kennen ze grote politieke instabiliteit, veel sociale onrust, hoge criminaliteit en corruptie. Corruptie binnen het parlement, de politie en het rechtssysteem ondermijnt het vertrouwen van burgers in de overheid.

Waar ik normaal gesproken vol trots vertel over mijn functie als burgemeester en de wijze waarop we in het lokale bestuur aan onze opgaves werken, merkte ik in gesprekken met de lokale bevolking dat ik maar beter mijn mond kon houden over mijn baan in het openbaar bestuur. Een dergelijke reis helpt je om zaken in perspectief te zien.

Onrustige wereld

We luiden het nieuwe jaar in, in een onrustige wereld. Europa moet zich weren tegen dreigingen vanuit Rusland en China en er is sprake van geopolitieke onzekerheid en internationale oorlogsdreigingen. Ook moeten we ons steeds meer wapenen tegen ontwrichting door extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering. Denk aan de natuurbranden en extreme regenval op diverse plekken in Europa in het afgelopen jaar.

Ook hebben we te maken met meer maatschappelijke onrust. Er zijn zorgen over migratie en culturele verschillen. Er is sprake van een afnemend vertrouwen in de politiek. Nederland heeft een sterke en stabiele democratie. Echter, grote kwesties, zoals de toeslagenaffaire en de gaswinning in Groningen, zorgen ervoor dat ook in ons land de overheid als niet altijd eerlijk en rechtvaardig wordt gezien.
Burgers ervaren soms een te grote afstand tussen Den Haag en henzelf en vinden dat de politiek onvoldoende luistert naar hun belangen. Ook door gebrek aan daadkracht en wisselend beleid is het vertrouwen in de overheid afgenomen, terwijl er grote opgaven liggen op het gebied van woningbouw, klimaat en energie, maar ook op het gebied van onderwijs en zorg. Hoe zorgen we ervoor dat de zorg bij toenemende vergrijzing voor iedereen toegankelijk en betaalbaar blijft? Hoe regelen we voldoende betaalbare woningen voor onze jongeren, en wat kunnen we betekenen voor het deel van onze jeugd die het mentaal zwaar heeft? Uitdagingen genoeg!

Positieve zaken

Zonder de ogen te sluiten voor de knelpunten en uitdagingen waar we wereldwijd, landelijk maar ook lokaal voor staan, wil ik u vandaag vooral ook wijzen op de zaken die wel goed gaan. In een wereld die vaak wordt overspoeld door negativiteit, is het belangrijk om energie en kracht te halen uit positieve zaken en te focussen op wat wel kan!

Ondanks de daling van het vertrouwen in de politiek, is het burgervertrouwen in Nederland nog steeds relatief hoog. Ook zien we een groeiend klimaatbewustzijn, de motivatie om duurzame keuzes te maken is de afgelopen jaren flink toegenomen. En niet onbelangrijk, we zijn nog steeds één van de gelukkigste landen: Nederland staat op de vijfde plaats. Volgens recente UNICEF-rapporten zijn Nederlandse kinderen wat betreft algemeen welzijn het gelukkigst ter wereld! Nederlandse moeders hebben vrijheid en zijn over het algemeen tevreden met hun leven, wat een positief effect heeft op de kinderen. Nederlandse kinderen worden betrokken, mogen meepraten en voelen zich gezien en gehoord.

Niet alleen de kinderen ervaren geluk, maar ook volwassenen scoren we goed. Factoren die bijdragen aan dit geluk zijn: een goede werk-privébalans, een sterke sociale steun en goede en voor iedereen bereikbare gezondheidszorg. Ook vrijheid en lage corruptie zijn belangrijk.

Daarmee is de cirkel rond

Immers, dan kom ik terug op onze reis naar Bolivia en Peru en kan ik, niet alleen op basis van onderzoeken en studies, maar ook uit eigen ervaring, zeggen: ‘we hebben het nog niet zo slecht!’ Alle wereldproblemen oplossen kunnen we niet, maar samen kunnen we van 2026 een heel mooi jaar maken.

Want in een tijd waarin landelijke politiek vaak ver weg voelt, blijft lokaal bestuur in Boekel tastbaar en dichtbij. Democratie is hier geen abstract begrip, maar het is luisteren, samen beslissen en samen oppakken. Als burgemeester zie ik het als mijn taak om ruis zoveel mogelijk te voorkomen, helder te communiceren en te verbinden.

Terwijl elders soms sprake is van onzekerheid en onrust, draait in de gemeente Boekel het dagelijks leven door: wegen worden onderhouden, verenigingen bloeien en dorpen blijven dynamisch en levendig. Daar ligt de kracht van lokale democratie!

Voor 2026 zie ik daarom een duidelijke richting: nog meer verbinding, meer openheid en meer ruimte voor ontmoeting. Niet méér van hetzelfde, maar dieper, eerlijker en menselijker.

In onze gemeente moet een nieuwkomer zich geen nummer voelen, maar een naam. Een oudere moet zich niet alleen voelen, maar gezien. Een jongere moet zich niet verloren voelen, maar gesteund. Verschillen moeten geen muren worden, maar juist bruggen bouwen.

Samen met u bouwen we voort aan een het verder vernieuwen en verbeteren van onze gemeente en gaan we gezamenlijk de uitdagingen aan, zowel voor de huidige als de toekomstige Boekelaren.

Bij aanvang van 2026 wil ik, namens het college en de gemeenteraad, iedereen bedanken: vrijwilligers, verenigingen, ondernemers, jonge en oudere inwoners. Dankzij ú zijn we wie we zijn: een gemeenschap met een hart, gastvrij, saamhorig en toekomstgericht.

Tegen onze ondernemers zeg ik: ‘Jullie energie en daadkracht brengen ons vooruit.’
Tegen onze verenigingen en maatschappelijke organisaties zeg ik: ‘Jullie enthousiasme en inzet verbinden ons.’ En tegen alle inwoners van Boekel, Venhorst en Huize Padua: ‘Of u hier nu al jarenlang woont of pas sinds kort: doe vooral mee!’

Op een gezond, inspirerend en verbindend 2026!